Ең үлкен ортақ бөлгіш. Өзара жай сандар. Ең кіші ортақ еселік. Математика, 5 сынып, дидактикалық материал.
Қосымша 1
Бос орынды толтырыңыз.
Берілген натурал сандардың ең ______(үлкен) ортақ ______(бөлгіші) деп сол сандардың әрқайсысы ___________(бөлінетін) ең _______(үлкен) натурал санды айтады.
Берілген натурал сандардың әрқайсысына ________(еселік) болатын ең ________(кіші) натурал санды сол сандардың ең ________(кіші) ортақ __________(еселігі) деп атайды.
________(1-ге) тең бір ғана ортақ __________(бөлгіші) бар натурал сандар _____________________(өзара жай сандар ) деп аталады.
__________________________(Өзара жай сандардың) ең кіші ортақ еселігі осы сандардың ________________(көбейтіндісіне) тең.
Мысал:
Тіркемесі бар машинамен бірнеше рет қатынап, бірінші күні 35 т, екінші күні 21 т, үшінші күні 14 т тас көмір әкелінді. Тіркемесі бар машинаға әрбір ретте тиелген тас көмірдің массалары бірдей. Машина бір рет қатынағанда неше тонна неше тонна тас көмір алып келеді?
Шешуі: 35, 21 және 14 сандарының әрқайсысы тіркемесі бар машинаның бір рет қатынағанда әкелінетін тас көмірдің массасын өрнектейтін санға бөлінуі керек.
35 санының бөлгіштері: 1, 5, 7, 35;
21 санының бөлгіштері: 1, 3, 7, 21;
14 санының бөлгіштері: 1, 2, 7, 14.
ЕҮОБ (35, 21, 14) = 7
Жауабы: 7 тонна.
Жұптық жұмыс.
Тапсырма 1. (В-деңгей)
- 69 саны ең кіші еселігі болатын өзара жай сандарды жазыңыз;
- 85 саны ең кіші еселігі болатын өзара жай сандарды жазыңыз.
Тапсырма 2. (В-деңгей)
Азайғыш пен азайтқыштың коэффициенттерінің ең үлкен ортақ бөлгішін жақша сыртына шығарып жазыңыз:
- 42x – 30y;
- 56x – 24y;
- 60m – 36n;
- 75m – 15n;
- 95a – 35b;
- 88a – 55b.
Тапсырма 3. (С-деңгей)
Кестені толтырыңыз:
|
| ЕҮОБ(a,b) | ЕКОЕ(a,b) | ЕҮОБ(a,b) × ЕКОЕ(a,b) | |||||
6 | 8 | 48 | 2 | 24 | 48 | ||||
9 | 12 | 108 | 3 | 36 | 108 | ||||
15 | 18 | 270 | 3 | 90 | 270 | ||||
24 | 60 | 1440 | 12 | 120 | 1440 |
Тұжырымдаманы толықтырып жазыңыз.
Кез келген а және b натурал сандары үшін олардың ________________ ЕҮОБ(a,b) мен _____________ ЕКОЕ(a,b) көбейтіндісі, сол сандардың __________________ ( a × b) тең.
Үй тапсырмасы.
Тапсырма 1. (А-деңгей)
ЕКОЕ (а, 13) = a болатын a-ның үш мәнін жазыңыз.
Тапсырма 2. (В-деңгей)
Мына сандардың ең үлкен ортақ бөлгішін тиімді тәсілмен табыңыз:
- 26, 65 және 130;
- 48, 240 және 264;
- 72, 432 және 762;
- 163, 310 және 997.
Қосымша тапсырма.
Тапсырма 3. (С-деңгей)
77, 30, 52, 35, 21 сандарынан өзара жай сандардың төрт жұбын құрастырыңыз.
Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter
Қарап көріңіз 👇
Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру
Соңғы жаңалықтар:
» Утиль алым мөлшерлемесі өзгермейтін болды
» Жоғары оқу орындарына құжат қабылдау қашан басталады?
» Қазақстандағы білім беру деңгейі 10 жыл ішінде қалай өзгерді?