Химиялық тепе-теңдік және оның ығыс жағдайлары. Ле Шателье-Браун принципі. Химия, 10 сынып, сабақ жоспары.

10.2С Химиялық тепе-теңдік

Қостанай қ. ФМБ НЗМ

Дарибаева С.А.

10

Қатыспағандар саны:

Химиялық тепе-теңдік және оның ығыс жағдайлары. Ле Шателье-Браун принципі.

10.3.3.1 тәжірибе жүзінде әр түрлі факторлардың химиялық тепе-теңдікке әсерін зерттеу;

10.3.3.2 химиялық тепе-теңдікке температура, концентрация және қысымның әсерін болжау;

10.3.3.3 тепе-теңдік константасының өрнегін құрастыра алу.

- Ле Шателье принципін қолдана отырып тепе-теңдік ығысуын болжайды;

-химиялық реакция жылдамдығына әсер ететін жағдайларды анықтай алады;

- жағдайларды өзгерту арқылы тепе-теңдікке әсер еткендігін анықтай алады.

Оқушылар:

-химиялық тепе-теңдік түсінігін анықтап, айта алады.

Пәнге қатысты лексика мен терминология

Тепе-теңдік, динамикалық, ұстаным, тұрақты, реагенттер, өнім, температура, қысым, айналмайтын, алға, баяулату, тең, ұлғайту, тепе-теңдік константасы.

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер

Егер біз концентрацияны/температураны/қысымды өзгертсек, онда…

Біз ... жолымен реакцияны қайтымды ете аламыз

Егер температура көтерілсе, онда…

Біз осы реакция үшін кері реакция өткізе аламыз ба?

Ия, егер біз.… /Жоқ, себебі…

Тақырыпқа сәйкес үш тілдік терминдердер тізімі:

Сабақ барысында білім құндылықтары:

- Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік;- Құрметтеу;

- Сыйластық;- Ынтымақтастық;- Ашықтық;- Өмір бойы білім алу.

- Этикалық жауапкершілік пен белсенділікті жеке және ұжымдық іс-әрекеттер арқылы тәрбиелеу.

-Мәдениетаралық диалог, тілдер (екітілділік, көптілділік) (жаңа терминдермен жұмыс жасау барысында).

Бейнересурстар, цифрлі білім беру ресурстары (Twig.kz), презентация

- оқушылардың жас ерекшеліктеріне байланысты жұмыс жасау әдістерімен тәсілдерін қолдану;

-тепе-теңдіктің табиғаттағы және өмірдегі мысалдар арқылы талқылау

Физика

7.2В Қарапайым химиялық реакциялар

8.2В Химиялық реакция жылдамдығы

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

(W) Ұйымдастыру кезеңі:

1) Оқушылармен амандасу.

2) Оқушыларды түгелдеу.

3) Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

(P) Оқушылардың алдыңғы білімдері бойынша кері байланыс ретінде жұптарда интерактивті тақтадағы тапсырмаларды орындайды.

Орындалу уақыты: 4 минут

Тапсырма. Берілген химиялық реакция теңдеулерін қайтымды/қайтымсмыз реакцияларға жіктеңіздер:

• NaOH_(с.е.) + HCl_(с.е.) → NaCl_(с.е.) + H₂O_(с.)
• N_2(г) + 3H_2(г) → 2NH_3(г) (қайтымды)
• AgNO_3(с.е.) + NaCl_(с.е.) → AgCl_(қ.) + NaNO_3(с.е.)
• SO_3(г) + H₂O_(с.) → H₂SO_4(с.е.)
• CH_4(г) + 2O_2(г) → CO_2(г) + 2H₂O_(с.)
• BaO_(қ.) + H₂SO_4(с.е.) →BaSO_4(қ.) + H₂O_(с.)
• 2HCl_(с.е.) + Na₂CO_3(с.е.) → 2NaCl_(с.е.) + CO_2(г) + H₂O_(с.)
• 2SO_2(г) + O_2(г) → 2SO_3(г) (қайтымды)
• 2C₂H_6(г) + 7O_2(г) → 4CO_2(г) + 6H₂O_(с.)

(W) Жаңа тақырыпқа шығу:

Берілген сурет бойынша сабақ тақырыбын анықтаңыз.

*Жаңа сабақтың тақырыбы, оқу мақсаттары, бағалау критерийлерін және жаңа терминдермен таныстыру.

(W) Химиялық тепе-теңдік туралы видеокөрсетілім көру (50 с)

https://twig-bilim.kz/film/glossary/equilibrium-5275/

Динамикалық тепетеңдік ұғымын енгізу.

Слайдтарда берілген графиктерді талдау.

(W) Проблемалық сұрақ: Химиялық реакцияларды тепе-теңдік бағытын өзгертуге болады ма?

*Ле Шателье-Браун принципін слайдтағы ақпарат бойынша талдап өтіңіз.

**Оқушыларға ақпараттық парақтарды үлестіру.

(G) Топтық жұмыс. Оқушыларды үш топқа бөлу қажет. Оқушылар теориялық ақпаратты пайдалана отырып, үсыныслған тапсырмаларды орындайды.

Орындалу уақыты: 10 минут

*Уақыт аяқталуымен топтар түрлі түсті қаламдардың көмегімен басқа топтың жұмыстарын өзара тексеруі қажет.

Тексеру уақыты: 5 минут

**Оқушыларға топтық жұмыс нәтижесі бойынша ауызша кері байланыс беріп өту қажет.

***Презентацияның 12-20 слайдтарындағы ақпартты топтарда қиындықтар туындаған жағдайда қарастырып өтуге болады.

(Т) Мұғалімнің түсіндіруі. Әңгімелесі түрінде тепе-теңдік константасын өрнектеуді слайдтардағы ақпарат арқылы түсіндіру. 23 слайдта берілген тапсырманы оқушылар жұптарда орындайды.

*бекіту тапсырмасын келесі сабақта алуға болады.

Үй жұмысын түсіндіру. Топтарға бөліну.

*Ле Шателье принципі біздің өмірімізге қалай әсер етеді?

**Өз жауабыңызды мысал арқылы дәлелдеңіз (мысал химияға байланыссыз болуы қажет)

Теориялық материалды қайталау, тапсырманы орындау.

Саралау–оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлығы:

-химиялық тепе-теңдік ұғымын түсіндіре алады;

-химиялық тепе-теңдікке әсер ететін факторларды атайды.

Көбісі:

-Ле Шателье-Браун принципіне сәйкес химиялық тепе-теңдіктің ығысу бағытын болжау және түсіндіре алады.

Кейбіреулері:

-тепе-теңдік константасының өрнегін 2-3 химиялық реакция үшін анықтай алады.

Сабақ барысында оқушылардың оқу мақсаттарын меңгеру деңгейі: ауызша жауаптарын тыңдау, жазбаша тапсырмаларды орындауы арқылы бағалады.

Сабақ барысында оқушылардың денсаулығына кері әсер келтіретін іс-әрекеттер жүргізілмейді.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?